Παρασκευή 28 Οκτωβρίου 2022

ΤΟ ΑΥΤΟΝΟΗΤΟ

 Ό, τι έχει δημιουργήσει κανείς με δική του πρωτοβουλία και χωρίς κανενός άλλου τη συμμετοχή και παρέμβαση, είναι αυτονόητο ότι αυτό βρίσκεται στην απόλυτη δικαιοδοσία του, του ανήκει, και είναι αποκλειστικά δικό του. Έτσι, και κάθε άνθρωπος, ως δημιούργημα του Θεού που είναι, ανήκει στο Θεό και στην δικαιοδοσία Αυτού. Δεν ανήκει σε κανένα άλλον ούτε καν στον ίδιο τον εαυτό του. Είναι λάθος λοιπόν να λέει κανείς, για παράδειγμα, σώμα μου είναι και το κάνω ό, τι θέλω, γιατί δε μιλάει για δικό του δημιούργημα, αλλά για δημιούργημα του Θεού. Βεβαίως, αν το πει αυτό κάποιος που δεν είναι χριστιανός, τέλος πάντων δεν είναι του παρόντος για να σχολασθεί.  Αν όμως το πει ένας που πιστεύει στο Χριστό, είναι λάθος, γιατί αγνοεί το αυτονόητο. Ο Απόστολος Παύλος τονίζει σχετικά, « ἢ οὐκ οἴδατε ὅτι τὸ σῶμα ὑμῶν ναὸς τοῦ ἐν ὑμῖν ἁγίου Πνεύματός ἐστιν, οὗ ἔχετε ἀπὸ Θεοῦ, καὶ οὐκ ἐστὲ ἑαυτῶν; »(Α’Κορ. στ’, 9 ). 

 

Ιωάννης Χ. Δήμος  πτχ. Θεολ. & Φιλοσ. Πανεπιστημίου Αθηνών

 

Λίγα λόγια για το, «πίστευε και μη ερεύνα »

 

Η φράση, πίστευε και μη ερεύνα, από χριστιανικής πλευράς, προέρχεται μάλλον από κάποιον χριστιανό συγγραφέα της Θεολογικής Σχολής Καρχηδόνας. Με την προτροπή, πίστευε, προφανώς τονίζεται η σημασία της πίστης η οποία πίστη είναι εκ των ων ουκ άνευ για έναν χριστιανό. Με την αποτροπή, μη ερεύνα, προφανώς δεν αποτρέπεται κάθε είδους έρευνα, αλλά γίνεται αυτή η αποτροπή προς αποφυγήν τυχόν διαστρέβλωσης της πίστης, λόγω του ότι αυτή η έρευνα μπορεί να οδηγήσει σε πλάνη. Το ότι αυτή η φράση μάλλον έχει την παραπάνω προέλευση, στηρίζεται και στο ότι άλλη μία παρόμοια και πιο ακραία φράση αποδίδεται στον Τερτυλλιανό ο οποίος υπήρξε σπουδαίος συγγραφέας και απολογητής τον τρίτο αιώνα στην Καρχηδόνα. Πρόκειται για τη φράση, πιστεύω επειδή είναι παράλογο, credo quia absurdum est. Αυτό σημαίνει ότι και παράλογο να του φαινόταν κάτι, εάν αυτό ερχόταν σε σύγκρουση με την πίστη του, θα συνέχιζε να πιστεύει. Αυτά για την ιστορία. Όσο για το σήμερα, σχετικά με την πίστη, ένας χριστιανός πρέπει να παίρνει σοβαρά τα λόγια του Κυρίου, « γίνου πιστὸς ἄχρι θανάτου, καὶ δώσω σοι τὸν στέφανον τῆς ζωῆς » (Απ. β’, 9 ). Η έρευνα όμως και η μελέτη της Γραφής, είναι αυτονόητο ότι θα πρέπει να αποβλέπει στην ενίσχυση της πίστης στο Χριστό και όχι στον κλονισμό αυτής.  Όσο για την  τοποθέτηση  κόμματος  στο «πίστευε και μη ερεύνα » μετά το «μη» ώστε αυτό να γίνει  «πίστευε και μη,…ερεύνα », αυτό προφανώς είναι λάθος. Τέτοιο λάθος δε θα έκανε   αυτός που  έγραψε  το «πίστευε και μη ερεύνα », γιατί  ήταν γνώστης του συντακτικού της ελληνικής γλώσσας. Αν ήθελε να πει, ή πιστεύεις ή δεν πιστεύεις, όπως μπορεί να πει κάποιος, θα το έγραφε κάπως έτσι και όχι  ξεκάρφωτα «πίστευε και μη» το οποίο δε λέει τίποτα. 


Ιωάννης Χ. Δήμος  πτχ. Θεολ. & Φιλοσ. Πανεπιστημίου Αθηνών

Σάββατο 22 Οκτωβρίου 2022

Γιατί κάποιοι άγιοι, στην επίγεια ζωή τους, έκαναν το σαλό;


Προφανώς αυτό μόνο  οι ίδιοι το γνώριζαν. Μπορεί όμως να πει κανείς ότι έκαναν το σαλό  για να μη τους δοξάζουν  οι άλλοι για τα χαρίσματα που είχαν λάβει από το Θεό. Έτσι με τα παράξενα και σαλά που έκαναν ταπείνωναν  τον εαυτό τους, και με τα χαρίσματα που είχαν δόξαζαν το Θεό. Πάντως το Άγιο Πνεύμα είναι Πνεύμα σοφίας και συνέσεως ενώ τα σαλά και παράξενα είναι ανθρώπινα, για οποιονδήποτε λόγο και να γίνονται αυτά. Πρώτα λοιπόν πρέπει να ταπεινώνει ο άνθρωπος τον εαυτό του για να έχει τη χάρη του Θεού και μετά, αν θέλει να κάνει το σαλό, είναι δική του επιλογή και αυτός μόνο  γνωρίζει το γιατί, όπως αναφέρθηκε παραπάνω στην αρχή. Αν όμως διαλέξει κάποιος πρώτα να κάνει το σαλό, όπως το έκαναν κάποιοι άγιοι,  για να γίνει και αυτός άγιος,  προσοχή μη μείνει σκέτος σαλός.

 Iωάννης Χ. Δήμος  πτχ. Θεολ. & Φιλοσ. Πανεπιστημίου Αθηνών

ΠΡΟΣ ΤΙΜΗΝ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ

 

Είναι παράλογο να πει κανείς σε ένα μεγάλο και τρανό που έχει διαπρέψει και έχει γίνει ευρύτερα γνωστός ότι εξ αιτίας σου οι άνθρωποι τιμούν και τη μητέρα σου και έτσι μειώνεται η δική σου λάμψη. Ακόμη δε παράλογο και παράξενο θα είναι, αν αυτός δώσει σημασία σε τέτοια λόγια και ζηλέψει τη μητέρα του. Δε γίνονται αυτά τα πράγματα. Αφού λοιπόν αυτά δε γίνονται μεταξύ των ανθρώπων, από ποιου το μυαλό θα περάσει η ιδέα να πει στο Χριστό, εξ αιτίας Σου οι άνθρωποι τιμούν και τη Μητέρα Σου και έτσι μειώνεται η δική Σου λάμψη; Ποιος θα νομίσει ότι ο Χριστός ενοχλείται, όταν οι άνθρωποι τιμούν και μακαρίζουν τη Μητέρα Του; Ασφαλώς κανείς ή κάποιος που έχει πλανηθεί από της αληθείας.  Θα πει όμως κανείς, αφού κανείς δε νομίζει τέτοια πράγματα, τότε γιατί   τα λέμε;  Ας τα λέμε, γιατί ο Ιάκωβος λέει, « ᾿Αδελφοί, ἐάν τις ἐν ὑμῖν πλανηθῇ ἀπὸ τῆς ἀληθείας, καὶ ἐπιστρέψῃ τις αὐτόν,  γινωσκέτω ὅτι ὁ ἐπιστρέψας ἁμαρτωλὸν ἐκ πλάνης ὁδοῦ αὐτοῦ σώσει ψυχὴν ἐκ θανάτου καὶ καλύψει πλῆθος ἁμαρτιῶν » ( Ιακ. ε’,19-20). Ο δε Παύλος τονίζει ότι «ἡ ἀγάπη οὐδέποτε ἐκπίπτει»  ( Α’ Κορ. ιγ’, 8). Αλλά, ας κλείσουμε το θέμα με τα τιμητικά λόγια του απεσταλμένου υπό του Θεού   προς Αυτήν, άγγελου   Γαβριήλ, « χαῖρε, κεχαριτωμένη· ὁ Κύριος μετὰ σοῦ·»( Λουικ. α, 28). Τα άλλα τιμητικά προς την Παναγία που είναι πολλά, στους Χαιρετισμούς.

Αν ένας ισχυριστεί ότι αγαπάει το Χριστό, είναι καλό;

 
 

Θέλει και ρώτημα; Καλό είναι και μάλιστα πολύ καλό, αφού, αν μη τι άλλο, ομολογεί ότι πιστεύει στο Χριστό. Όμως υπάρχει, και χειρότερο, και καλλίτερο. Το χειρότερο είναι να μη αγαπάει το Χριστό, γιατί « ει τις ου φιλεί τον Κύριον Ιησούν Χριστόν, ήτω ανάθεμα. μαράν αθά» (Α’ Κορ. ιστ’,22).Το καλλίτερο είναι να μάθει ποιος είναι εκείνος που αγαπάει το Χριστό, γιατί μπορεί να νομίζει ότι τον αγαπάει. Αυτό θα το μάθει από τον Ίδιο τον Κύριο ο Οποίος είπε, « ο έχων τας εντολάς μου και τηρών αυτάς, εκείνός εστιν ο αγαπών με·» (Ιω. ιδ’,21). Ύστερα από αυτά, μήπως πρέπει να επανεξετάσει ο άνθρωπος τον παραπάνω ισχυρισμό του, πριν μιλήσει για τον εαυτό τoυ;

 

Iωάννης Χ. Δήμος  πτχ. Θεολ. & Φιλοσ. Πανεπιστημίου Αθηνών

ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ

 

Όταν ένα πλοίο έχει αγκυροβολήσει στο λιμάνι, που είναι γι’ αυτό το ασφαλέστερο μέρος, όσο και αν κουνηθεί εκεί από τον άνεμο και τα ελαφρά κύματα, είναι παράλογο να παραβεί το απαγορευτικό και να βγει στο φουρτουνιασμένο πέλαγος για να μη ενοχλείται και για να βρει τάχα ησυχία και σωτηρία. Τηρουμένων των αναλογιών το ίδιο συμβαίνει και με όποιον έχει παραθέσει τον εαυτό του στο Χριστό σύμφωνα με το, «Εαυτούς και αλλήλους και πάσαν την ζωήν ημών Χριστώ τω Θεώ παραθώμεθα». Είναι δηλαδή παράλογο, όταν ενοχληθεί από κάποιον πειρασμό, να ζητήσει σωτηρία μακριά από το Χριστό γιατί, « οὐκ ἔστιν ἐν ἄλλῳ οὐδενὶ ἡ σωτηρία· οὐδὲ γὰρ ὄνομά ἐστιν ἕτερον ὑπὸ τὸν οὐρανὸν τὸ δεδομένον ἐν ἀνθρώποις ἐν ᾧ δεῖ σωθῆναι ἡμᾶς »( Πράξ. δ’,12 ). Αυτό έκανε ο άσωτος που έφυγε από το σπίτι του πατέρα του και έπαθε αυτό που έπαθε. Παραμονή λοιπόν στο λιμάνι.

Iωάννης Χ. Δήμος  πτχ. Θεολ. & Φιλοσ. Πανεπιστημίου Αθηνών

Τρίτη 18 Οκτωβρίου 2022

Ο «Λουκᾶς ὁ ἰατρὸς» & τα Ελληνικά της Καινής Διαθήκης ~

 


ΑΠΟ ΓΛΩΣΣΙΚΗ και αφηγηματική άποψη το ευαγγέλιο του Λουκά θεωρείται το ωραιότερο βιβλίο της Καινής Διαθήκης: είναι γραμμένο σε άψογη Ελληνική, την ελληνιστική Κοινή της εποχής -αλλά λογιότερης εκδοχής από αυτή των άλλων ευαγγελιστών (όπως φαίνεται από πλήθος λέξεων του Μάρκου, στον οποίο στηρίζεται, τις οποίες όμως διορθώνει προς το «αττικότερο», π.χ. «κλίνη» αντί «κράββατος», «κονιορτός» αντί «χους», «εκατοντάρχης» αντί «κεντυρίων» κ.λπ.).
🔹 Υπάρχει όμως και ένα άλλο ενδιαφέρον στοιχείο για τη γλώσσα του Ευαγγελιστή Λουκά. Με τη μελέτη της γλώσσας του οι ειδικοί μπόρεσαν να επιβεβαιώσουν την παράδοση ότι ήταν ιατρός, η οποία έχει την αφετηρία της στη φράση του αποστόλου Παύλου (Κολ. 4,14):«ἀσπάζεται ὑμᾶς Λουκᾶς ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητὸς».
Παραθέτουμε απόσπασμα από τη σχετική μελέτη του κ. Δημητρίου Τσινικόπουλου «Ο Ευαγγελιστής Λουκάς: ο Ιατρός, ο Ιστορικός, ο Λόγιος» (*)
📖 «[...] Σύμφωνα με τον W. K. Hobart [ΣΗΜ: "The Medical Language of St. Luke"] ο Λουκάς συνολικά χρησιμοποιεί 300 και πλέον ιατρικούς όρους ή λέξεις, στις οποίες δίνει ιατρική σημασία που δεν χρησιμοποιούνται με τον ίδιο τρόπο, αν χρησιμοποιούνται καθόλου, από τους άλλους συγγραφείς της Καινής Διαθήκης.
Παρ’ όλο που η άποψη αυτή του Hobart σήμερα γίνεται δεκτή με κάποια επιφύλαξη, επειδή φαίνεται υπερβολική (H. J. Cadbury), ωστόσο παραμένει γεγονός, ότι στο Ευαγγέλιο του Λουκά βρίσκουμε αρκετές ιατρικές λέξεις και εκφράσεις, αλλά και περιγραφές ή αναφορές σε θεραπείες, με έναν διαφορετικό τρόπο από αυτόν που κάμουν οι άλλοι Ευαγγελιστές. Μερικά παραδείγματα μπορούν να καταστήσουν το θέμα σαφές:
► Μόνον ο Λουκάς χρησιμοποιεί τη φράση “ἔστη ἡ ρύσις τοῦ αἵματος αύτῆς” που είναι ιατρική έκφραση, και έτσι τη βρίσκουμε σε ελληνικά ιατρικά συγγράμματα.
► Αναφερόμενος στο θαύμα της θεραπείας συγκύπτουσας γυναίκας που ήταν ασθενής επί δεκαοχτώ χρόνια (Λκ. 13, 11-13), ο Λουκάς χρησιμοποιεί τέσσερις ιατρικούς όρους: συγκύπτουσα, ανακύψαι, απολέλυσαι, ανωρθώθη.
► Μόνον ο Λουκάς από τους Ευαγγελιστές αναγράφει ότι ο πρώτος λεπρός που θεραπεύτηκε από τον Ιησού ήταν «πλήρης λέπρας» (Λκ. 5, 12) και ότι η πεθερά του Πέτρου “εκρατείτο υπό πυρετού μεγάλου” (Λκ. 4, 38).
► Στη γνωστή φράση του Κυρίου “εὐκολώτερον είσελθεῖν κάμηλον διὰ τρυπήματος ραφίδος” (Μτ. 13, 24) ή “τρυμαλιάς ραφίδος” (Μκ. 10, 25) ο Λουκάς χρησιμοποιεί τη φράση “τρήματος βελόνης” που βρίσκεται στον Γαληνό («κατά την βελόνην τρήματος»).
► Στην παραβολή του πλουσίου και του φτωχού Λαζάρου, ο Λουκάς γράφει για τον Λάζαρο ότι ήταν “ήλκωμένος” δηλ. πλήρης ελκών ή πληγών.
► Ακόμα, ο συγγραφέας του Ευαγγελίου κάνει προσεχτική διάκριση ανάμεσα στις θεραπείες που οφείλονταν αποκλειστικά σε φυσικές αιτίες και σε εκείνες που είχαν σχέση με επήρεια δαιμόνων. Έτσι π.χ. διαβάζουμε, ότι ο Ιησούς “ἐθεράπευσε πολλούς ἀπό νόσων καὶ μαστίγων καὶ πνευμάτων πονηρῶν” (Λκ. 7, 21).
► Ο Λουκάς είναι ο μόνος ευαγγελιστής που χρησιμοποιεί τέσσερις διαφορετικές λέξεις για να προσδιορίσει το κρεβάτι των ασθενών (κράββατος, κλίνη, κλινίδιον, κλινάριον).
► Αναφέρει μόνον αυτός την παραβολή του καλού Σαμαρείτη, και μνημονεύει τη χρήση ελαίου και οίνου για τη θεραπεία των πληγών του θύματος των ληστών. (Η χρήση ελαίου και οίνου για την περιποίηση των πληγών βρίσκεται και στα συγγράμματα του πατέρα της ιατρικής Ιπποκράτη).
► Επίσης μόνο στο τρίτο Ευαγγέλιο αναφέρεται ο λόγος του Ιησού “ἰατρέ θεράπευσον σεαυτόν” (Λκ. 4, 23) και παρ’ όλον που οι άλλοι τρεις ευαγγελιστές αναγράφουν ότι ο ζηλωτής απόστολος Πέτρος απέκοψε το αυτί του δούλου του αρχιερέα, μόνον ο Λουκάς αναφέρει ότι ο Ιησούς τον θεράπευσε (22, 51).
🔹 Αλλά και στις Πράξεις των Αποστόλων βρίσκουμε παρόμοιες ιατρικές εκφράσεις που υπάρχουν μόνο στο τρίτο Ευαγγέλιο.
► Έτσι, στις Πράξεις (3, 7), αναφερόμενος στη θεραπεία του εκ γενετής παράλυτου, ο συγγραφέας λέγει: “Παρευθύς έστερεώθησαν αἱ βάσεις καὶ τὰ σφυρὰ τῶν ποδῶν αὐτοῦ”. Η σπανιότατη λέξη “σφυρά”, που υποδηλώνει τους αστραγάλους, είναι ιατρική – ανατομική – και βρίσκεται στον Γαληνό.
► Για τη θαυματουργική ανάβλεψη του Παύλου χρησιμοποιούνται οι τεχνικοί όροι “ἀποπίπτειν” και “λεπίδες”, που η ταυτόχρονη χρήση τους δε φαίνεται να είναι συμπτωματική.
► Επίσης στα εδάφια Πρξ. 10, 11 και 11, 5 η φράση “αρχαί οθόνης” είναι ιατρικές. Όπως παρατήρησε ο Harnack, ο Λουκάς μιλώντας για την έχιδνα που δάγκωσε το χέρι του Παύλου στη νήσο Μελίτη (Πρξ. 25, 3-4), τη χαρακτηρίζει ως θηρίον, λέξη που είναι ιατρικός – τεχνικός όρος από την οποίαν προέρχεται η λέξη “θηριακή”, το αντίδοτο δηλαδή που παρασκευάζεται από την έχιδνα.
► Η έκφραση “καθῆψε τῆς χειρός αὐτοῦ” σημαίνει ότι με το “δήγμα” της έχιδνας το δηλητήριο εισχώρησε στο χέρι και υπενθυμίζει τις ιατρικές φράσεις για τα δηλητήρια όπως “δι’ ὕλης φθοροποιοῦ καθαπτομένης τῶν σωμάτων”.
► Επίσης αντί της λέξης «θερμότης», ο συγγραφέας χρησιμοποιεί τη λέξη “θέρμη” που είναι ιατρικός όρος και (άπαξ λεγόμενον) λέξη δηλ. που μόνο μια φορά εμφανίζεται σ’ ολόκληρη την Κ. Δ.
► Και η φράση “μηδέν ἄτοπον”, (εδ. 6) χρησιμοποιείται και από τον Γαληνό, στην περίπτωση που ένα λυσσασμένο σκυλί δάγκανε κάποιον.
Από όλα αυτά τα παραδείγματα και πολλά άλλα, φαίνεται ότι ο συγγραφέας του ομώνυμου Ευαγγελίου και του βιβλίου των Πράξεων που γύρω στο 60 μ.Χ. έγραψε τα έργα του απευθυνόμενος προς τον κράτιστο Θεόφιλο, πρέπει να ήταν άνθρωπος με ιατρική κατάρτιση, και αυτό εναρμονίζεται με την παραδοσιακή άποψη, ότι γράφτηκαν από τον ιατρό Λουκά […] ».
~ · ~ ~ · ~
ΚΑΙ μια ακροτελεύτια παρατήρηση σχετική με την γλωσσική εξάπλωση του ελληνισμού κατά τους ελληνιστικούς χρόνους: δεν είναι τυχαίο ότι ο Λουκάς, ο περισσότερο «Έλληνας» από όλους τους συγγραφείς της Αγίας Γραφής (Παλαιάς και Καινής Διαθήκης), καταγόταν, κατά την επικρατέστερη εκδοχή, από τη Συρία, την πατρίδα των σπουδαιότερων ίσως συγγραφέων που έγραψαν Ελληνικά την εποχή του Βυζαντίου (Ιωάννης Δαμασκηνός, Ιωάννης Χρυσόστομος, Κοσμάς επίσκοπος Μαϊουμά, Ρωμανός Μελωδός, Ισαάκ ο Σύρος, Εφραίμ ο Σύρος και πολλοί άλλοι...
 
 

Κυριακή 16 Οκτωβρίου 2022

Θεία Λειτουργία το… κολατσιό


Προβληματισμός επικρατεί και στην Εκκλησία για την ενεργειακή κρίση καθώς οι χιλιάδες ναοί σε όλοι την Ελλάδα είναι από τα πιο σπάταλα κτίρια.

Πολυέλαιοι, φώτα, αιρ κοντίσιον, θέρμανση «καίνε» πολλή ενέργεια και ανεβάζουν τους λογαριασμούς, τους οποίους δυσκολεύονται να πληρώσουν οι ναοί.

Ετσι, η μία μετά την άλλη οι Μητροπόλεις παίρνουν μέτρα ενόψει του χειμώνα. Μαθαίνουμε ότι ένα από τα μέτρα που σκέφτονται είναι να ξεκινούν οι θείες λειτουργίες αργότερα, όχι δηλαδή νωρίς το πρωί όπου θα χρειάζεται περισσότερη θέρμανση για να ζεσταθούν οι εκκλησίες.

 

Κατά το… κολατσιό με λίγα λόγια όταν και θα έχει ζεστάνει η μέρα και δεν θα παγώνουν οι πιστοί μέσα στις… παγωμένες εκκλησίες.

Και φυσικά θα μένουν κλειστοί οι πολυέλαιοι προκειμένου να γίνει εξοικονόμηση ρεύματος.

Μάλλον με… κρυφά σχολειά θα μοιάζουν οι εκκλησίες αυτόν τον χειμώνα και μόνο με φυσικό φως θα φωτίζονται…

 www.ot.gr

 

«Το Αγιον Ορος είναι συναρπαστικό για έναν συγγραφέα»

 

Ο γάλλος δημοσιογράφος και συγγραφέας, Christophe Ono-dit-Biot, μιλάει για το τελευταίο του βιβλίο «Να βρεθεί καταφύγιο» που διαδραματίζεται στο Περιβόλι της Παναγίας

 in.gr

Της Αλεξίας Κεφαλά

«Να βρεθεί καταφύγιο» (Trouver refuge). Το τελευταίο βιβλίο του Christophe Ono-dit-Biot, αναπληρωτή διευθυντή του περιοδικού Le Point, βρίσκεται στην κορυφή των πωλήσεων εδώ και αρκετές εβδομάδες στη Γαλλία. Και πέρα από την πολύ προσεγμένη γραφή, συζητιέται πολύ για το θέμα του. Σαν προάγγελμα για τους Ιταλούς λίγο πριν από τις εκλογές τους πριν από μερικές εβδομάδες ή ανησυχητικό για τους Γάλλους που αναρωτιούνται ποιος θα ηγηθεί της Γαλλίας μετά τον Εμμανουέλ Μακρόν. Το βιβλίο γίνεται αντικείμενο πολιτικής συζήτησης σήμερα, ενώ διαδραματίζεται… στο Αγιον Ορος.

Βρισκόμαστε στο 2027 και ο Ελον Μασκ έχει πάρει το Νομπέλ Ειρήνης, ενώ πρόεδρος της Γαλλίας είναι ο Alexandre S., που τον ονομάζουν Πάπα και το κόμμα του «Η οικογένεια». Είναι ένας προστατευτιστής και εθνικολαϊκιστής ηγέτης που θυμίζει κάποιους ευρωπαίους αιρετούς αξιωματούχους, από την Πολωνία μέχρι την Ιταλία. Αλλά ο Πάπα κρύβει ένα μυστικό…

Ναι πράγματι. Ξεκίνησα να γράψω αυτό το βιβλίο πριν από 5 χρόνια και το παρέδωσα τον περασμένο Ιανουάριο. Τότε υπήρχαν Τραμπ, Πούτιν, Ορμπαν και υπήρχαν ήδη απειλές για το δικαίωμα στην άμβλωση σε ορισμένες αμερικανικές πολιτείες. Μετά, αφού παρέδωσα το βιβλίο, ήρθαν η Σουηδία, η Ιταλία.

Στη Γαλλία, στις εκλογές του Μαΐου, η Μαρίν Λεπέν κέρδισε δύο εκατομμύρια ψήφους περισσότερες από τις προηγούμενες εκλογές. Ολοι έλεγαν ότι ο αριστερός υποψήφιος Μελανσόν ήταν ο νικητής, αλλά στην πραγματικότητα ήταν η ακροδεξιά υποψήφια. Εγώ ήθελα να υπερβάλω λίγο στο μυθιστόρημά μου, περιγράφοντας μια ήπια τυραννία, που προβάλλει επιχειρήματα, όπως ότι «χρειάζεται λιγότερη ελευθερία για να διατηρηθεί η ελευθερία. Είναι για το καλό του λαού», αλλά η πραγματικότητα με ξεπέρασε.

Το μυστικό του Πάπα το γνωρίζει ένα ζευγάρι: ο Σάσα είναι συγγραφέας και η Μίνα καθηγήτρια και τους απειλεί το καθεστώς από τη μια, ενώ από την άλλη αναρωτιούνται αν πρέπει η επτάχρονη κόρη τους, Ειρήνη, να μεγαλώσει σε έναν κόσμο όπου το σύνθημα είναι «στην εποχή του λύκου πρέπει να είσαι λύκος», και έτσι αποφασίζουν να φύγουν.

Και πάνε στο Αγιον Ορος. Δεν είναι η πρώτη φορά που ενδιαφέρεστε για το ιερό βουνό. Ηδη το 2002, στο βιβλίο σας «Απαγορευμένο σε γυναίκες και θηλυκά» μοιράζεστε τις εντυπώσεις σας.

Πράγματι, κρύβονται στο ιερό βουνό, το μόνο μέρος όπου εκ των προτέρων, επειδή είναι ένα θρησκευτικό ιερό, και η ιστορία του χριστιανισμού μνήμεται εκεί, πιστεύουν ότι ο Πάπα δεν θα τολμούσε να τους αναζητήσει εκεί. Ναι, το Αγιον Ορος είναι συναρπαστικό για έναν συγγραφέα. Ενα μέρος που ζει με νόμους αντίθετους από τους άλλους. Και καθώς με γοητεύουν οι ελληνικοί μύθοι, συνειδητοποίησα ότι η χριστιανική θρησκεία είναι συνδεδεμένη με τους ελληνικούς μύθους. Οπως η ιστορία του αγίου Χριστόφορου.

Τι σας συνεπήρε από το Ορος;

Το Αγιον Ορος με συνεπήρε με την ομορφιά του. Μοναστήρια που είναι σαν εικονογραφημένα βιβλία με εικόνες παντού. Αυτοί οι μοναχοί, για τους οποίους δεν ξέρουμε τι έκαναν πριν, γιατί άφησαν την προηγούμενη ζωή τους και θεωρούν τους εαυτούς τους αγγέλους ή φιλοδοξούν να γίνουν άγγελοι. Και αυτός ο ασκητισμός, ιδανικό της αγνότητας είναι εντυπωσιακός.

Εχω πάει εκεί έξι φορές και μάλιστα πήγα και τον γιο μου πρόσφατα. Το παράδοξο είναι ότι σ’ αυτό το μέρος που είναι απαγορευμένο για τις γυναίκες υπάρχουν παντού εικόνες της Παναγίας. Είναι ένα μέρος όπου βρήκαν καταφύγιο πολλοί, όπως οι φιλέλληνες κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Ανεξαρτησίας. Είναι λοιπόν το τελευταίο κομφετί της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας που έκανε τον κόσμο να ονειρευτεί και επέτρεψε την Αναγέννηση. Το ελληνικό πνεύμα με τη δύναμη του χριστιανισμού. Τόσο σημαντικό.


Αυτή είναι λοιπόν η δύναμη του Αγίου Ορους, σε μια εποχή, μάλιστα, που η θρησκεία είναι σαν ταμπού;

Ναι, αυτή είναι η δύναμή του. Να μεταφέρει από γενιά σε γενιά τον χριστιανισμό. Ο άγιος Χριστόφορος είναι η ίδια ιστορία με τον Ιάσονα και τους Αργοναύτες, που φέρει στους ώμους του μια γυναίκα και διασχίζει ένα ποτάμι, η οποία όμως βαραίνει όλο και περισσότερο και αποδεικνύεται ότι είναι η Ηρα, η γυναίκα του Δία.

Η ιστορία, η αφήγηση είναι που μένει. Αν ο χριστιανισμός κερδίζει την αρχαιότητα, είναι επειδή είναι σαν το Χόλιγουντ, έχουν την καλύτερη αφήγηση. Αυτό είπε ο ελληνιστής Paul Veyne, που μόλις πέθανε και τον οποίο λάτρευα. Ολα είναι εκεί για να διαμορφώσουν τον πολιτισμό μας. Σκεφτείτε ότι για να πάμε στο Αγιον Ορος φεύγουμε από την Ουρανοπούλη, την πόλη του ουρανού, αυτό είναι μια μοναδική δύναμη στην αφήγηση.

Ξέρετε, στη λέξη θρησκεία, που προέρχεται από τα λατινικά, υπάρχει το Ορος της σύνδεσης, που μας ενώνει και αυτό ξεκινά από την ιστορία. Και μετά χτίζει γέφυρες η θρησκεία.

Για παράδειγμα: Στο Αγιον Ορος μαθαίνουμε την προσευχή της καρδιάς, είναι μια προσευχή που κάνουν μόνοι τους οι ασκητές στο κελί τους και δεν λένε λόγια, επικαλούνται τον Θεό μόνο με την ανάσα τους. Είναι μια μορφή διαλογισμού που μας ενώνει ακόμα και με τους βουδιστές. Στο Ορος αγγίζουμε τους μύθους, το μεγαλειώδες, τον επίγειο παράδεισο, τον Κήπο της Εδέμ. Αυτό είναι συναρπαστικό. Το να ανακαλύψει κανείς τέτοιο καταφύγιο σε μια βίαιη εποχή σημαίνει να απαντάς σε όλους εκείνους που θέλουν να πολιτικοποιήσουν τη θρησκεία.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΝΕΑ

Παρασκευή 14 Οκτωβρίου 2022

ΘΕΟΦΟΡΟΣ ‘Η ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ;

 

Για να χαρακτηρισθεί ένας πιστός Θεοφόρος, είναι ανάγκη να είναι Χριστοφόρος, γιατί χωρίς το Χριστό δε μπορεί να έχει κοινωνία με το Θεό. Όταν όμως έχει κοινωνία με το Χριστό, επειδή μέσα στο Χριστό κατοικεί το πλήρωμα της Θεότητας, στέκει και γι’ αυτόν ο χαρακτηρισμός Θεοφόρος όπως λέγεται  ένας μυροφόρος, επειδή φέρει το δοχείο με το μύρο.   Είναι βέβαια αυτονόητο ότι ο Χριστοφόρος και Θεοφόρος δε μπορεί παρά να είναι πρωτίστως και Πνευματοφόρος, γιατί το Άγιο Πνεύμα οδηγεί στην Αλήθει που είναι ο Χριστός.«ὅτι τρεῖς εἰσιν οἱ μαρτυροῦντες ἐν τῷ οὐρανῷ, ὁ Πατήρ, ὁ Λόγος καὶ τὸ ῞Αγιον Πνεῦμα, καὶ οὗτοι οἱ τρεῖς ἕν εἰσι » ( Α’ Ιω. ε’, 7 ).

 Ιωάννης Χ. Δήμος  πτχ. Θεολ. & Φιλοσ. Πανεπιστημίου Αθηνών

ΜΗΠΩΣ ΕΧΕΙ ΣΥΜΒΕΙ;

 

ΜΗΠΩΣ ΕΧΕΙ ΣΥΜΒΕΙ;


Ένας καλοπροαίρετος που όμως είχε καβαλήσει το καλάμι   είπε σε κάποιον, ξέρεις ποιον έχεις μπροστά σου, ξέρεις ποιος είμαι εγώ; Τότε εκείνος  του απάντησε, εγώ δεν ξέρω ποιος είμαι εγώ και θα ξέρω ποιος είσαι εσύ; Εσύ να πεις ποιος είσαι εσύ, γιατί εγώ δεν είμαι τίποτα και αν νόμιζα ότι είμαι κάτι, θα είχα πάθει φρεναπάτη. Ποιος το λέει αυτό, είπε ο άλλος. Το λέει ο Απόστολος Παύλος, « ει γαρ δοκεί τις είναι τι μηδέν ων, εαυτόν φρεναπατά » ( Γαλ. στ΄, 3 ). Άρα εγώ, είπε ο άλλος, που νομίζω ότι είμαι κάτι σπουδαίο, έχω πάθει φρεναπάτη; Αν πιστεύεις στα λόγια του Παύλου, τι λες; Αν δεν τα πιστεύεις, τότε τέλος πάντων πες ποιος είσαι. Πιστεύω και παίρνω πίσω το ερώτημα, ανακαλώ και λέω δόξα τω Θεώ είπε ο άλλος. Έτσι κατέβηκε από το καλάμι. Ήταν καλοπροαίρετος.

 Ιωάννης Χ. Δήμος  πτχ. Θεολ. & Φιλοσ. Πανεπιστημίου Αθηνών

Ο Πρόδρομος ήταν άγγελος;

 


Όχι δα και άγγελος. Άνθρωπος ήταν, αφού είχε πατέρα το Ζαχαρία και μητέρα την Ελισάβετ. Οι άγγελοι δεν έχουν πατέρα και μητέρα. Αφού πέθανε, όταν ο Ηρώδης τον αποκεφάλισε με το γνωστό τρόπο, και « οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἦλθον καὶ ἦραν τὸ πτῶμα αὐτοῦ, καὶ ἔθηκαν αὐτὸ ἐν μνημείῳ » ( Μάρ. στ’, 29). Οι άγγελοι δε θάπτονται, γιατί δεν πεθαίνουν. Τώρα, το ότι παρουσιάζεται σε κάποιες εικόνες με φτερά, αυτό δε σημαίνει ότι μπορεί ο αγιογράφος να τον μετατρέψει κιόλας σε άγγελο. Σε άγγελο τον μετατρέπει μόνο η πλάνη, η άγνοια, η φαντασία καθώς επίσης  και το , αν μιλάει κανείς, ποιητική αδεία. Άλλο είναι ο άγγελος ως πνεύμα και άλλο είναι ο άνθρωπος που λέγεται άγγελος ως αγγελιοφόρος. Άλλο ο χαρακτηρισμός και άλλο η οντότης.

Ιωάννης Χ. Δήμος  πτχ. Θεολ. & Φιλοσ. Πανεπιστημίου Αθηνών



Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...